Biraz Kafka

 Kafka, 1883 yılında 3 Temmuz’da Yahudi bir ailenin ilk çocuğu olarak Prag’da dünyaya geldi. Yaşamı boyunca pek tanınmayan Kafka, yakın arkadaşı Max Brod'a verdiği vasiyetinde tüm yazdıklarının imha edilmesini rica etmişti. Fakat Max Brod, Kafka'nın Viyana'da ölümünün ardından aksi yönde hareket ederek elindeki eserleri yayımlamaya başladı. Kafka, ölümünden sonra da olsa, dünyaca ünlü bir yazar haline geldi. Kafka 41 yıllık ömründe Alman Edebiyatına büyük katkılar sağladı. “Kafkaesk” de Kafka’nın dünya diline kazandırdığı bir sıfattır.

Nedir Kakfaesk?

“Kafkaesk, Franz Kafka'dan esinlenerek üretilen, Kafka'nın tasvirlerindeki gibi, tehdit edici ya da korkutucu anlamlarına gelen bir sıfattır. Kafka'nın stiline özgü olarak hikâyelerinde anlatım akışının doğal bir parçası olarak, bilinen ve algılanan gerçeklikten kopma, uzaklaşma durumunu ifade eder.”[1]

 Kafka’nın birbirinden değerli birçok eseri vardır. Sizlere bunların birkaçından bahsedeceğim.

1.    Dönüşüm

Bugün Kafka’yı Kafka yapan eserin “Dönüşüm” olduğunu düşünüyorum. Bir sabah uyandığında kendini böcek olan bulan Gregor Samsa’nın hikayesini bilmeyen yoktur. Babasının ona fırlattığı bardak, kardeşinin sadakati…

Bazı iddialara göre Kafka, hayatının o döneminde kendini bir böcek kadar yalnız, aşağılık ve değersiz hissettiği için bu hikayeyi yazmıştır. Kitapta, Gregor’un ailesinin yanında günden güne oluşan görünmezliği, artık para kazanamamak ve bunun getirdiği işe yaramazlık hissi bu iddiayı destekliyor. Kesinlikle bir kez okunarak yetinilmemesi gereken bir kitap.

Bu kitapla ilgili birçok yayınevi Kafka’nın anısına saygısızlık ediyor. Kafka, Kurt Wolff yayınevine yazdığı 25 Ekim 1915 Tarihli mektubunda;  Dönüşüm’ün kapağında kesinlikle bir böcek resminin olmamasını, hatta böceğin uzaktan görünümünü tasvir eden bir sahnenin bile resmedilmemesi gerektiğini belirtmiş.

 

2.    Milena’ya Mektuplar

Kafka'nın da dediği gibi "Mektup yazmak, hayaletlerin önünde soyunmak demektir, çünkü onlarda aç kurtlar gibi bunu bekler zaten. Yazıya dökülen öpücükler yerlerine ulaşamaz, hayaletler yolda yalayıp yutarlar onları."

Kafka'nın 38 yaşındayken 24 yaşında ve evli olan Milena'ya yazdığı mektuplardan oluşan kitaptır. Bu kitap sayesinde Kafka’nın o dönemdeki ruh halini anlama fırsatı buluyoruz. Milena’nın mektuplarının kaybolmuş olmasının – yakılmış olabilir-  nedeni olarak olaylara sadece Kafka açısından bakabiliyoruz. Kafka’nın duyduğu aşkın ne denli derin ve katıksız olduğu mektuplardan anlaşılıyor. Yalnız buradaki aşk sıradan bir erkek-kadın aşkı değil, Kafka’nın Milena’ya tüm varlığıyla duyduğu aşk, inanılmaz. Kitabı okudukça Milena olası geliyor. Bugün sık sık karşılaştığımız meşhur alıntıların kaynağı bu kitaptır.

“Mesela neden senin odanda duran, sen sandalyende ya da çalışma masanda otururken, uzanırken, ya da uyurken, seni bütünüyle gören mutlu bir dolap değilim? Neden değilim?”

“Yanımda yürüyordun Milena, düşünsene, yanımda yürümüştün!

Aşık biri için ne büyük nimet değil mi?”

 

3.    Açlık Sanatçısı

“Ein Hungerkünstler” (Açlık Sanatçısı) Kafka’nın kısa öykülerinden oluşan bir kitabıdır. İçindeki hikayeler oldukça anlamlıdır. Özellikle kitaba adını veren ”Açlık Sanatçısı”ndan bahsetmek gerekirse günlerce aç kalan bir adam ve bunu sanat olarak yapıyor. Yıllar içerisinde pek değer verdiği sanatına gelen ilgi azalıyor fakat o hiçbir zaman pes etmiyor. Kafka’nın bu öyküde kullandığı metaforlar bile onun işinde ne kadar usta olduğunun kanıtıdır.